Instytut Organizacji i Zarządzania w Przemyśle „ORGMASZ” został utworzony w 1953 roku (do 1993 roku - Instytut Organizacji Przemysłu Maszynowego „ORGMASZ” – IOPM ). Jednostką nadzorującą jest Ministerstwo Gospodarki.
Lata 50. i 60. charakteryzowały się głównie działalnością na rzecz przedsiębiorstw przemysłowych oraz pracami związanymi z mechanizacją i automatyzacją przetwarzania danych. Nowatorskie rozwiązania dla przemysłu dotyczyły m.in. specjalizacji i koncentracji produkcji, klasyfikacji oraz typizacji procesów produkcyjnych, normowania pracy, systemów sterowania produkcją.
Były prowadzone pionierskie prace dotyczące zastosowania metod matematycznych w optymalizacji planów produkcyjnych. Opracowano metody analizy i mierzenia pracy AMP oraz badania i mierzenia pracy BMP-2. Jako twórcze odmiany metody MTM miały one duży wpływ na wzrost efektywności ekonomicznej w przemyśle oraz spotkały się z dużym zainteresowaniem za granicą.
W 1959 roku został utworzony jako pierwszy w Polsce Ośrodek Doskonalenia Kadr Kierowniczych, którego zadaniem było promowanie działań związanych z kształceniem kadr przemysłowych.
W 1966 roku powstał Zakład Doświadczalny Organizacji Przedsiębiorstw „ORGAM”, który w latach 70. zajął się opracowaniem Resortowego Systemu Informatycznego. W 1973 roku uruchomiono nowoczesne resortowe Centrum Obliczeniowe MPM prowadzące prace badawczo – rozwojowe w zakresie systemów informatycznych.
W 1971 roku powstał Modułowy System Informatyczny Przedsiębiorstwa – metoda projektowania i klasyfikacji systemów informatycznych przedsiębiorstwa.
W 1982 roku Zakład „ORGAM” został zintegrowany z Instytutem, którego prace w tym okresie były ukierunkowane głównie na aspekty organizacji przedsiębiorstwa pod kątem systemów ekonomicznych.
Jako generalny wykonawca centralnego programu badawczo-rozwojowego pt. „Techniczne przygotowanie i zarządzanie produkcją” Instytut zrealizował m.in. prace w zakresie: komputerowego systemu wspomagania projektowania technologii obróbki mechanicznej DIATECH, komputerowego systemu dotyczącego prac ręcznych i montażowych SEAMP, banku danych i algorytmów standardowych rozwiązań w obszarze zarządzania dla przedsiębiorstw, systemu automatyzacji rachunku kosztów AMORAK.
Przemiany ustrojowe i gospodarcze doprowadziły do zmian w Instytucie dostosowując jego strukturę i profil działania do wymogów gospodarki rynkowej.
Główne prace były realizowane w obszarze wspomagania przekształceń własnościowych oraz restrukturyzacji przedsiębiorstw. Rozpoczęto opracowywanie programów naprawczych, rozwojowych i restrukturyzacyjnych, w ramach których stworzono wzorcową strukturę przedsiębiorstwa, finansowaną przez Bank Odbudowy Niemiec.
W ramach działalności naukowej pracownicy Instytutu pozyskiwali i realizowali szereg znaczących grantów.
W 1987 roku Instytut uzyskał uprawnienia do nadawania stopnia doktora, a w 1993 roku stopnia doktora habilitowanego nauk ekonomicznych w zakresie nauk o zarządzaniu, co pozwoliło na rozszerzenie działalności związanej z kształceniem kadr naukowych. Utworzono Międzynarodowe Studium Doktoranckie, Seminarium Rozwoju Teorii i Praktyki Nauk o Zarządzaniu (do 2003 roku – Seminarium Kadr Naukowych) oraz opracowano i wprowadzono program kształcenia doktorantów.
W latach 90. pozycja Instytutu została wzmocniona poprzez intensyfikację działalności naukowo-badawczej, wydawniczej i szkoleniowej. Główne kierunki działania to: usługi na zlecenie jednostek administracji państwowej; prace na rzecz przedsiębiorstw związane z restrukturyzacją, prywatyzacją, marketingiem; analiza i wykorzystanie szans związanych z przystąpienia Polski do Unii Europejskiej w tym pozyskiwanie funduszy; wdrażanie systemów jakości w przedsiębiorstwach i laboratoriach; rozwój współpracy z zagranicą; kształcenie kadr naukowych.
Od 1992 r. Instytut „ORGMASZ” jest głównym wykonawcą Programu Promocji Jakości Ministerstwa Gospodarki.
Została uruchomiona seria wydawnicza „Zarządzanie firmą”. Instytut rozpoczął wydawanie przejętego od PWE miesięcznika „Ekonomika i Organizacja Przedsiębiorstwa”, który znajduje się na liście czasopism punktowanych przez KBN w ramach oceny parametrycznej jednostek.
Dyrektorzy Instytutu:
- Mgr Janusz Dziarkowski 1953-1956
- Mgr inż. Grzegorz Halak 1956-1964
- Mgr inż. Ryszard Cendrowicz 1964-1966
- Mgr inż. Zbigniew Międzychocki 1966-1968
- Prof. dr hab. Władysław Radzikowski 1968-1971
- Mgr inż. Jan Kramarczuk 1971-1976
- Dr Edward Jarosz 1976-1980
- Doc. dr hab. Inż. Antoni Leśniak 1981-1985
- Doc. dr inż. Tadeusz Wodzyński 1985-1989
- Prof. dr inż. Wiesław Grudzewski 1989-1996
- Dr Inż. Ryszard Wieczorkowski 1996-2006
- Prof. dr hab. Grzegorz Górski 2006-2008
- Dr Leszek Buller 2008-2010
- Dr inż. Witold Witowski 2010-